Hoog Moersbergen (het Apenbosje)

  • by

Het bosgebied en kasteel Hoog Moersbergen

Dit bosgebied was vanaf de jaren ’50 tot ergens in de jaren ’80 een oefenterrein van het Korps Mariniers. Schuttersputten, loopgraven, mitrailleurstellingen, allerlei militaire opstellingen werden aangelegd. Soms maar voor een paar uur, soms voor enkele dagen. Langs de randen van het oefengebied hingen blauw/rode waarschuwingsborden aan de bomen en tijdens oefeningen werden rode vlaggen geplaatst. Er werd stevig geoefend, waarbij ook veel geschoten werd met “losse flodders”.

Elie van Rijckevorsel

Elie van Rijckevorsel was een Rotterdammer, die zeer betrokken was bij en veel gedaan heeft voor Rotterdam. Onder andere was hij betrokken bij de oprichting van het Museum voor Land- en Volkenkunde, het tegenwoordige Wereldmuseum, en de Erasmusstichting. Uit archieven blijkt, dat deze stichting in het begin eigenlijk tot doel had om het vermogen van Elie zoveel mogelijk te vrijwaren van fiscale afroming en Elie en zijn vrouw (Jacoba Elizabeth Kolff, door Elie Kobus genoemd) hun levensstijl konden doorzetten. De eigenlijke doelstelling van de stichting, de bevordering van wetenschap, kunst en onderwijs in Rotterdam, zou pas echt aan de orde komen na het overlijden van Elie en zijn vrouw.  

In 1907 gaf baron d’Ablaing van Giessenburg, eigenaar van het landgoed “Moersbergen”, 5 hectare grond in bruikleen aan Elie van Rijckevorsel , waarop deze in 1908 het kasteel liet bouwen. In het leencontract werd opgenomen, dat op de eerste dag van de maand na het overlijden van Elie van Rijckevorsel (dat zou uiteindelijk 1 november 1928 blijken te zijn, Elie overleed op 18 oktober van dat jaar) de grond weer zou vervallen aan de eigenaar of diens opvolger. De gebouwen bleven in het bezit van de erven-Van Rijckevorsel, maar zij moesten deze gebouwen binnen drie maanden verkopen aan de eigenaar van de grond voor 9000 gulden. Als de eigenaar van de grond geen gebruik wilde maken van het recht de gebouwen te kopen, dan moesten de erven-Van Rijckevorsel binnen 6 maanden na afloop van het bruikleen alle gebouwen geheel van de grond verwijderen. Bij testament had Elie van Rijckevorsel bepaald, dat de Erasmusstichting zijn enige erfgenaam zou zijn. De Stichting probeerde het kasteel te verkopen aan de toenmalige eigenaar van de grond, de erfgename van baron d’Ablaing. Zij wilde wel gebruik maken van haar kooprecht, maar bood slechts 2600 gulden. Dit was voor de Erasmusstichting onaanvaardbaar en besloten werd om te doen wat in het leencontract stond en het kasteel af te breken.

Bron: “De geboorte van de Erasmusstichting en één van haar eerste activiteiten:  de liquidatie van Hoog Moersbergen bij Doorn” geschreven door Prof. Dr.  Jan van Herwaarden.

Mocht u meer informatie hebben of herinneringen willen delen over kasteel Hoog Moersbergen of het apenbosje die interessant zijn voor het project Vertel het Door(n), stuur dan een berichtje naar info@oudheidkamerdoorn.nl